Cando falamos do rural galego, falamos de oportunidades… pero tamén de desafíos. Un dos máis urxentes é o das terras abandonadas ou infrautilizadas.
Esta realidade non responde só á falta de relevo ou ao envellecemento da poboación —que tamén inflúen—, senón a un proceso estrutural: durante décadas, o desenvolvemento económico concentrouse nas cidades e arredor dos sectores industrial e de servizos. Ese movemento provocou unha saída masiva cara aos espazos urbanos e unha perda gradual de actividade produtiva no rural.
Segundo datos da Consellería do Medio Rural, Galicia conta con máis de 500.000 hectáreas en desuso, unha cifra que supón unha perda de riqueza, de paisaxe e tamén de futuro.
Ao mesmo tempo, existen persoas —especialmente entre os 30 e 55 anos— que queren incorporarse ao sector agrogandeiro ou ampliar as súas explotacións, pero non atopan fincas dispoñibles, ou atópanse con importantes barreiras administrativas, xurídicas e mesmo familiares.
👉 É aquí onde nace Aterra, unha iniciativa que busca darlles unha nova vida a esas terras, xerando actividade e cohesión social.
Que é Aterra?🌱
Aterra é unha plataforma impulsada polo GDR Limia-Arnoia que ten un obxectivo claro: poñer en contacto a persoas que teñen terras en desuso con aquelas que queren traballalas.
A iniciativa abrangue os 25 concellos do territorio do GDR das comarcas de: Allariz-Maceda, A Limia, Baixa Limia e Terras de Celanova, e conta co acompañamento técnico do grupo para facilitar trámites, contratos e mesmo o acceso a axudas.
A través da web aterra.gal, calquera persoa pode ofertar ou demandar parcelas, con opcións de cesión, alugueiro ou venda.
Como funciona Aterra: paso a paso
- Rexístrate e publica a túa parcela ou demanda: tanto se tes unha finca como se buscas terra.
- Consulta o mapa interactivo: mostra as parcelas dispoñibles no territorio, con información sobre o tipo de solo, tamaño e condicións.
- Recibe asesoramento do GDR: o equipo técnico axuda na negociación, redacción de contratos e conexión con programas de apoio ao emprendemento agrario.
- Activa a túa terra: o obxectivo final é que a terra volva producir, creando emprego e riqueza local.
Aterra hoxe: cifras e retos do territorio
A técnica do proxecto, Mary, explica que Aterra conta actualmente con 210 parcelas ofertadas e arredor de 30 demandas activas.
Segundo indica:
- O 60 % das persoas demandantes buscan ampliar explotacións xa existentes.
- O 40 % quere iniciar un proxecto novo.
- O perfil maioritario está entre 30 e 55 anos, principalmente homes vinculados aos sectores agrario e gandeiro.
Neste contexto, xorden tamén dificultades administrativas: propietarios que viven fóra, parcelas con múltiples titulares ou documentación sen actualizar, o que ralentiza a transmisión. Por iso, unha parte importante do labor de Aterra é asesorar, mediar e facilitar trámites para que as propiedades poidan volver a ter actividade.
O proxecto xa está a facilitar operacións reais. Un exemplo é a mediación para a venda de varias parcelas dunha familia de Vilar de Barrio a un gandeiro que busca ampliar a súa explotación.
Pensando no futuro, o GDR traballa nun novo obxectivo para 2025-2026: crear un banco de vivendas asociado ao banco de terras, permitindo que persoas que queiran instalarse no rural poidan acceder a terra e a vivenda dun xeito integral.
Por que é importante para o territorio?
Aterra é moito máis ca un servizo de intermediación. É unha ferramenta estratéxica que contribúe directamente a:
- Reducir o abandono agrario e mellora a xestión do territorio.
- Fomentar o relevo xeracional, facilitando que novas persoas accedan á terra.
- Xerar emprego local e economía verde, apostando por modelos sostibles e de proximidade.
- Fortalecer o sentimento de comunidade, unindo propietarios, emprendedores e institucións.
Como sinala o equipo do GDR Limia-Arnoia,
“cada parcela recuperada é unha oportunidade para frear o despoboamento e facer do rural un lugar vivo”.
Aterra é moito máis ca unha ferramenta: é un movemento
Un movemento que aposta por recuperar o valor da terra, apoiar ás persoas que queren producir e construír un rural galego máis vivo, cohesionado e con máis futuro.
👉 Segue as novidades do GDR Limia-Arnoia e de Ficar Aquí para coñecer máis historias e proxectos de transformación rural.
